Her Voice

เดอะแบก

Sandwich Generation วัยกลางคนกับภาระที่ไม่เคยหยุดพัก
ถ้าไม่ได้สานหวาย ก็ต้องทำไร่ทำนา แต่ถ้ามีเวลาว่าง ก็ยังช่วยกลุ่มด้านการตลาดอยู่ดี ก่อนจะออกไปทำงานได้ ต้องพาหลานไปส่งโรงเรียนก่อน พอเวลา 15.40 น. ก็ต้องกลับไปรับหลานอีก ทิ้งให้สามีรออยู่ที่ไร่ พอกลับถึงบ้านก็ยังต้องทำงานบ้านต่อ ทำกับข้าวให้หลานกับแม่ ชีวิตทุกวันเป็นแบบนี้ ซ้ำแล้วซ้ำเล่า แทบไม่มีเวลาออกไปทำงานหาเงินเลย

คุณภาวินี ไชยโน

สมาชิกกลุ่มจัดสานหวาย บ้านประชาภิวัฒน์ อ.เชียงของ จ.เชียงราย

แล้วตอนนี้ เรื่องราวกำลังเดินไปทางไหน?

เรื่องราวของภาวินีสะท้อนให้เห็นถึงความเข้มแข็งที่เงียบงันของ “คนรุ่นเดอะแบก” (Sandwich Generation) ในประเทศไทย ผู้ที่ต้องแบกรับภาระดูแลทั้งพ่อแม่ที่สูงอายุ และเลี้ยงหลาน ในขณะที่ยังต้องหาเลี้ยงตัวเองไปด้วย

เช่นเดียวกับผู้สูงอายุอีกหลายคนทั่วประเทศ เธอยังคงทำงานต่อไป ไม่ใช่เพราะเลือกเอง แต่เพราะจำเป็น รายได้ที่จำกัด

ความเป็นจริงแล้ว ความจำเป็นทางเศรษฐกิจยังคงเป็นเหตุผลหลักที่ทำให้ผู้สูงอายุจำนวนมากยังคงอยู่ในตลาดแรงงาน ความสามารถทางร่างกายที่ยังแข็งแรงช่วยให้พวกเขาสามารถทำงานต่อไปได้ แม้จะต้องเผชิญกับแรงกดดันทางการเงินอย่างต่อเนื่อง

ในภาคเหนือของประเทศไทย ผู้สูงอายุคิดเป็นสัดส่วนใหญ่เป็นอันดับสองของประชากรผู้สูงอายุที่ยังทำงานอยู่ทั่วประเทศ อยู่ที่ร้อยละ 35.5 รองจากภาคใต้ที่ร้อยละ 39.91

ด้วยภาระการเลี้ยงดูหลาน
ที่พ่อแม่ลูกของตัวเอง
ต้องอพยพเข้าเมืองเพื่อหางานทำ ทำให้แทบไม่มีเวลาพักผ่อน

อุปสรรคที่ต้องเผชิญ

1 / 2
ประสบการณ์ของเธอไม่ได้เกิดขึ้นจากปัจจัยเดียว หากแต่สะท้อนให้เห็นอย่างชัดเจนถึงแรงกดดันที่ซ้อนทับกัน ทั้งความสูงวัย ความเหลื่อมล้ำ และความเปราะบาง ที่ประเทศไทยต้องเผชิญและหาทางรับมือ
“ หลังจากกลับบ้านจากการออกไปทำงานต่างที่ ตอนนั้นตกงานอยู่ และสังเกตเห็นว่าคนในหมู่บ้านหลายคนทำผลิตภัณฑ์จากหวาย เลยเริ่มหัดทำ ฝึกกับช่างในหมู่บ้าน ผู้ใหญ่บ้าน ป้า และเพื่อนบ้านบ้าง ”
“ แต่หลังจากนั้นไม่นาน เราก็รู้สึกว่า แม้เราจะทำผลิตภัณฑ์ได้ แต่การตลาดยังเป็นปัญหาใหญ่อยู่ เลยปรับบทบาทของตัวเอง … ”

... จากการทำผลิตภัณฑ์หวายโดยตรง มาเป็นการช่วยสมาชิกคนอื่นพัฒนาดีไซน์และการตลาดแทน

เธอช่วยจัดบูธขายของ ช่วยให้สมาชิกได้มีโอกาสเข้ารับการฝึกทักษะเพิ่มเติมอย่างการร่วมอบรมกับมูลนิธิคีนันฯ และยังคอยหาแรงบันดาลใจในการออกแบบจาก Facebook มาแบ่งปันให้กลุ่มอีกด้วย ตอนนี้สิ่งที่เธอยึดมั่นมาโดยตลอดคือการสร้างเส้นทางการเติบโตร่วมกัน
ซึ่งพิสูจน์ให้เห็นว่า การเติบโตของผู้หญิง คือการเติบโตของทุกคนในชุมชน

ต้นทุนที่พวกเธอมี

ภูมิปัญญาท้องถิ่น
การสานหวายสะท้อนให้เห็นถึงองค์ความรู้และฝีมือดั้งเดิมที่สืบทอดกันมาข้ามรุ่น
งานหัตถกรรมนี้ช่วยอนุรักษ์และเชิดชูวัฒนธรรมท้องถิ่น ขณะเดียวกันก็ปรับตัวให้เข้ากับตลาดสมัยใหม่
เธอร่วมมือกับช่างฝีมือในท้องถิ่น ผู้ใหญ่บ้าน และเพื่อนบ้าน เพื่อเรียนรู้และแบ่งปันเทคนิคต่างๆ
การทำเกษตรยังคงเป็นอาชีพหลักของเธอ โดยใช้ประโยชน์จากที่ดินและทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่นอย่างยั่งยืน

สิ่งที่ช่วยปลดล็อกศักยภาพ

ปฏิรูประบบการเงินด้านการดูแล
ปรับเพิ่มเบี้ยเลี้ยงและสวัสดิการที่มีอยู่ เช่น เบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ และเงินอุดหนุนผู้พิการ ให้สอดคล้องกับค่าครองชีพและค่าใช้จ่ายด้านการดูแลที่เป็นจริงมากขึ้น
จัดตั้งโครงการฝึกอบรมผู้ดูแลระดับชาติ เพื่อเสริมทักษะที่จำเป็นให้กับผู้ดูแลในครอบครัว และขยายบริการดูแลระดับชุมชนในราคาที่เอื้อมถึงได้
พัฒนาช่องทาง ที่รวบรวมข้อมูลบริการด้านการดูแลทั้งหมดไว้ในที่เดียวทั้งทางออนไลน์และแอปพลิเคชันมือถือ รวมถึงเสริมความเข้มแข็งให้กับระบบดูแลชุมชนโดยอาสาสมัครสาธารณสุขหมู่บ้าน

คุณคิดว่าประเด็นใดควรถูกผลักดันเป็น “วาระเร่งด่วน” เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงที่แท้จริง?

ความเปราะบางทางเศรษฐกิจของผู้สูงอายุ
ความเปราะบางทางเศรษฐกิจของผู้สูงอายุ
ผู้สูงอายุจำนวนมาก โดยเฉพาะกลุ่ม "คนรุ่นเดอะแบก" ยังคงต้องทำงานต่อไป ไม่ใช่เพราะเลือกเอง แต่เพราะความจำเป็น จากรายได้ที่ไม่เพียงพอและการขาดหลักประกันทางสังคม
รับเสียงโหวตของคุณแล้ว
29%
โหวตประเด็นนี้
ภาระการดูแล
ภาระการดูแล
ผู้สูงอายุมักต้องแบกรับความรับผิดชอบหลายด้านพร้อมกัน ทั้งการเลี้ยงดูหลาน การดูแลสมาชิกในครอบครัวที่สูงวัย และการจัดการงานบ้าน
รับเสียงโหวตของคุณแล้ว
29%
โหวตประเด็นนี้
เบี้ยยังชีพผู้สูงอายุและเงินอุดหนุนผู้พิการ
เบี้ยยังชีพผู้สูงอายุและเงินอุดหนุนผู้พิการ
โครงการของภาครัฐช่วยสนับสนุนรายได้ในระดับหนึ่ง แต่มักไม่สอดคล้องกับค่าครองชีพและค่าใช้จ่ายในการดูแลที่เป็นจริง โดยเฉพาะในครัวเรือนที่อยู่ร่วมกันหลายรุ่น
รับเสียงโหวตของคุณแล้ว
0%
โหวตประเด็นนี้
การสนับสนุนและฝึกอบรมผู้ดูแลระดับชาติ
การสนับสนุนและฝึกอบรมผู้ดูแลระดับชาติ
นโยบายการฝึกอบรมผู้ดูแลในครอบครัวและการสนับสนุนระดับชุมชนในราคาที่เอื้อมถึงได้เริ่มมีให้เห็นมากขึ้น แต่อาจยังไม่เพียงพอหรือได้รับงบประมาณน้อยเกินไป
รับเสียงโหวตของคุณแล้ว
0%
โหวตประเด็นนี้
บริการดูแลผู้สูงอายุแบบบูรณาการ
บริการดูแลผู้สูงอายุแบบบูรณาการ
นโยบายที่รวบรวมข้อมูลด้านการดูแล บริการสุขภาพ และโครงการอาสาสมัครไว้ในแพลตฟอร์มออนไลน์หรือแอปพลิเคชันเดียว จะช่วยลดภาระของผู้สูงอายุและเพิ่มการเข้าถึงทรัพยากรที่จำเป็นได้
รับเสียงโหวตของคุณแล้ว
43%
โหวตประเด็นนี้

แหล่งอ้างอิง

  1. สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2025). การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2567 [PDF]. สืบค้นจาก https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2025/20241209145003_27188.pdf